| Aan Wimax-nieuws geen gebrek: HTC heeft een Wimax-telefoon uitgebracht, Skype ziet toekomst in Wimax voor mobiele VoIP en Tele2 wil meedingen naar een licentie bij de aanstaande veiling in 2009. In Nederland zet Worldmax, de eerste commerciële aanbieder, volledig in op Wimax. Na een (hele) lange aanloopperiode biedt het sinds kort Wimax aan in Amsterdam onder de naam aerea (http://www.aerea.nl). We kregen de kans dit te beproeven.
Voor Wimax levert aerea een usb-dongel van Alcatel-Lucent voor €89,95. Het is bepaald geen design-stickje, maar dat is de usb-dongel van T-Mobile voor umts/hsdpa evenmin. In deze test pakken we die er soms bij om een vergelijking tussen Wimax en umts te maken. De test is uitgevoerd met de bekende Asus Eee PC 900, die we later apart zullen bespreken. Gewapend met een extra zware accu (10.400 mAh) en autolaadsnoertje zijn we op pad gegaan.
Wimax op een netbook van Asus
Tarieven verdienen uitleg
Om te beginnen, verdient het tariefmodel van Wimax enige uitleg. U koopt toegang voor een bepaalde tijd, zoals een dag, week of maand. De prijs hangt af van de gewenste snelheid: aerea 0.5, aerea 1.0 of aerea 2.0. Het cijfer geeft de downloadsnelheid aan (in megabit/s). De uploadsnelheid bij area 0.5 en 1.0 is dat 128 kbit/s, bij aerea 2.0 is dat 256 kbit/s.
Als u tegoed bijkoopt wordt dat pas actief nadat uw huidige tegoed op is en u opnieuw gebruik maakt van het netwerk van aerea, door in te loggen via de software. Het maximale tegoed is 3 maanden. Wilt u langer online via Wimax dan kunt u natuurlijk tegoed bijkopen. Binnenkort zal het ook mogelijk zijn een abonnement te kiezen, maar de prijzen hiervoor zijn nog niet bekend.
Het maximale tegoed dat uw account mag hebben is 91 dagen (drie maanden). Dus als u bijvoorbeeld in uw account drie weken tegoed heeft (21 dagen) mag u maximaal 70 dagen tegoed bijkopen. U kunt dan dus nog wel twee maanden bijkopen maar geen drie maanden. Dat is een vreemde beperking.
| Tegoed | Aerea 0.5 | Aerea 1.0 | Aerea 2.0 | | 1 dag | - | - | 6 euro | | 2 dagen | - | - | 7,75 euro | | 3 dagen | - | - | 9,50 euro | | 4 dagen | - | - | 11,25 euro | | 1 week | 9,00 euro | 11,00 euro | 12,50 euro | | 2 weken | 11,00 euro | 14,50 euro | 17,50 euro | | 3 weken | 13,00 euro | 18,00 euro | 22,50 euro | | 1 maand | 14,95 euro | 19,95 euro | 24,95 euro | | 2 maanden | 29,90 euro | 39,90 euro | 49,90 euro | | 3 maanden | 44,85 euro | 59,85 euro | 74,85 euro |
Installatie
Worldmax bood deze zomer aanvankelijk een insteekkaart van Zyxel aan. Tegenwoordig levert het de usb-stick ofwel dongel, die onze voorkeur heeft. Hij steekt een beetje uit, maar past in alle notebooks. Minpuntje is dat voor de geleverde dongel (Alcatel-Lucent 9799 WCM) alleen software voor Windows XP/Vista verkrijgbaar is. Spijtig voor Mac-adepten en mensen met Linux op hun notebook.
Voordat u de dongel in de usb-poort steekt, moet u eerste de software installeren vanaf bijgeleverde cd-rom. Een cd-rom-speler ontbreekt op de meeste kleinere notebooks, maar gelukkig is de laatste versie ook te downloaden (http://www.aerea.nl/nl/1/4/22/41).
Tijdens de installatie van de software moet u op verzoek de dongel plaatsen. Via het opzetstukje kunt u de dongel desgewenst in een hoek omhoog steken voor een betere ontvangst. Dat lukt natuurlijk alleen als de usb-poort op uw notebook horizontaal is geplaatst. De software is sober en biedt nauwelijks extra opties, maar werkt wel naar behoren. Zodra de computer in slaapstand komt is het nodig de software te herstarten en/of de usb-adapter er even kort uit te halen.
Software is sober maar het werkt
Dekkingskaartje: de theorie
Belangrijke vraag: hoe goed is de dekking? Eerst maar even de theorie: het dekkingskaartje (zie ook http://www.aerea.nl/nl/1/7/52/default.aspx). In het kaartje wordt met groene balkjes de dekking binnen (indoor) en buiten (outdoor) aangegeven. De grootste uitdaging, zeker voor Wimax op een 3,5 GHz frequentie, is natuurlijk het bereiken van een goede outdoordekking.
Dekking is er, grofweg, in het gebied binnen de ringweg A10. Amsterdam is dus erg klein bij aerea. In het oosten vallen bijvoorbeeld Diemen, Duivendrecht en Zuid-Oost buiten de boot. In het westen onder meer Osdorp en Sloterdijk. Ook binnen de ring zijn er gaten, zoals Bos en Lommer (geen indoordekking) en boven het IJ (Amsterdam Noord). Daar is praktisch geen dekking.
Naar het Zuiden, in de richting van Amstelveen, houdt de dekking niet op bij de ring, maar zo’n drie kilometer daaronder. Zo zou in het VU Medisch Centrum buiten dekking zijn. En zo’n twee kilometer naar het oosten (Station RAI) of twee kilometer zuidelijker (bij Uilenstede) wordt dekking binnen én buiten beloofd. Amsterdam Zuid-Oost (nabij de Arena) kent geen dekking. Dat was, in het prille begin, het testgebied van Worldmax.
Dekkingskaartje op internet toont theoretische dekking
Dekking: de praktijk
Op verschillende locaties hebben we de snelheid getest vanuit de auto. Via het bekende Speedtest (http://www.speedtest.nl) zijn de down- en upload gemeten. In de tabel ziet u het gemiddelde van minimaal zeven metingen. Voor de downloadtest is telkens een bestand van 50 MB gedownload en de gemiddelde downloadsnelheid genoteerd.
We hebben ook een eenvoudige ping-test gedaan richting onze Telecomwereld-server. Zo'n ping geeft aan hoeveel tijd nodig is om een antwoord van de server terug te ontvangen. Vanaf de adsl-verbinding thuis halen we 9 ms. Via een mobiel netwerk is dat vaak gemakkelijk tien keer hoger. Dat is geen probleem, zolang het bij voorkeur onder de 250 ms blijft, voor toepassingen als VoIP en online games.
De test is bedoeld om een indicatie te geven van wat u kunt verwachten. De komende dagen zullen we op nog wat meer plaatsen de indoordekking testen om deze tabel uit te breiden. Als u wilt weten hoe de dekking in uw situatie is, kunt u voor een grove indicatie het dekkingskaartje bekijken. De beste manier is om het zelf te proberen.
| Locatie (outdoor) | Download | Upload | Ping | Downloadtest | | Amsterdam Amstel | 1,43 Mbit/s | 242,0 kbit/s | 85 ms | 205 kB/sec | | Damrak | 1,33 Mbit/s | ? | ? | 190 kB/sec | | VU MC | 1,07 Mbit/s | 32,7 kbit/s | 182 ms | 143 kB/sec | | Erasmuspark | 1,48 Mbit/s | 236,4 kbit/s | 95 ms | 211 kB/sec | | Haarlemmerplein | 1,49 Mbit/s | 291,8 kbit/s | 90 ms | 213 kB/sec | | Frederik Hendrikplantsoen | 1,50 Mbit/s | 288,2 kbit/s | 89 ms | 214 kB/sec |
Outdoor-dekking (vanuit de auto) op verschillende locaties
| Locatie (indoor) | Download | Upload | Ping | Downloadtest | | Boardroom Rembrandt Tower Amsterdam Amstel | 1,44 Mbit/s | 58,5 kbit/s | 120 ms | 205 kB/sec |
Indoordekking op verschillende locaties
Resultaten nader bekeken
We hebben voor deze test aerea 2.0 gekregen, maar de downloadsnelheid is nergens hoger dan 1,5 Mbit/s. De uploadsnelheid is beter dan beloofd: meestal halen we 300 kbit/s, maar soms valt het terug tot 180 kbit/s. VU MC valt bijna buiten het dekkingsgebied en daar liggen de metingen dus fors lager. Maar ook daar hebben we er prima mee kunnen werken.
De (op dit moment enige) locatie waar we de indoordekking hebben getest was meteen een grote uitdaging: de hoogste verdieping (Boardroom) van de Rembrandt Tower aan het Amstelplein. Hier moesten we wel even op zoek naar een plekje met dekking.
Op enkele plaatsen is ook gecontroleerd of het mogelijk is om mee te liften op een onbeveiligd draadloos netwerk van bewoners. Bij het Erasmuspark vonden we maarliefst 21 draadloze WiFi-netwerken. Maar mensen hebben hun thuisnetwerk tegenwoordig goed beschermd, want slechts twee netwerken waren onbeveiligd en op die netwerken kregen we nauwelijks signaal.
De Wimax-opstelling in de Boardroom
Vergelijking met umts
We hebben op alle locaties ook umts van T-Mobile geprobeerd. Overal was umts-dekking met een downloadsnelheid tussen 1,1 en 1,4 Mbit/s en uploadsnelheid tussen 106 en 180 kbit/s. Een paar keer halen we bijna de top-downloadnelheid van 2 Mbit/s. Maar de top-downloadsnelheid van 384 kbit/s bleef ver buiten bereik. De ping-tijd lag op de meeste plaatsen rond 90 ms, al hebben we soms ook rond 280 ms gemeten.
Bij prepaid umts/hsdpa van T-Mobile betaalt u €1 per MB, maar nooit meer dan €7 per dag. Zodra u meer dan 7 MB heeft verbruikt betaalt u voor die dag €7. Dat is maar goed ook, gelet op de testbestandjes van 50 MB die we bij deze test hebben gedownload. De usb-stick van T-Mobile kost €99,95 maar dat is wel inclusief €30 tegoed (de eerste €15 krijgt u direct, de tweede €15 na het insturen van een registratiekaart).
Conclusie
Na een lange aanloopperiode is Wimax eindelijk beschikbaar. Al is het dekkingsgebied nog erg beperkt. Het is daarom lastig opboksen tegen operators die met umts al jaren een snel, stabiel en landelijk dekkend netwerk hebben. Wimax zou zich met torenhoge downloadsnelheden van 20 mbit/s en meer moeten onderscheiden, maar ook daar zien we weinig van terug. Sterker nog: we halen niet eens de beloofde 2 mbit/s.
Het tariefmodel van aerea is verwarrend, maar in sommige situaties profijtelijk. Als u bijvoorbeeld een dagje in Amsterdam bent, kunt u één dag tegoed kopen. En als u een weekend in de stad verblijft, rekent u drie dagen tegoed af. Tegoed kopen kan met bijvoorbeeld iDeal. Het tegoed gaat in zodra u inlogt. U kunt vervolgens onbeperkt downloaden zonder naar tellertjes te kijken.
Het grootste voordeel van aerea is dat u onbeperkt kunt internetten, binnen uw 'tegoed-periode'. Al wordt dit voordeel door T-Mobile alweer onderuit gehaald, omdat u bij het prepaid-aanbod van deze operator nooit meer dan €7 per dag hoeft te betalen. De snelheid van umts/hsdpa via T-Mobile is vergelijkbaar, zo hebben we bij deze test ondervonden.
 | Gerelateerde media: |
| Gerelateerd nieuws: |
 Worldmax met Motorola in Wimax-pilot Amsterdam (17-02-2007)
Wimax-aanbieder Worldmax stelt zich voor (08-03-2007)
Worldmax en TNO testen bereik en snelheid Wimax (20-04-2007)
Alcatel-Lucent levert Wimax-netwerk voor Worldmax (12-02-2008)
Worldmax start Wimax-netwerk in hoofdstad (17-06-2008)
Worldmax met Wimax usb-dongle en aerea 2.0 (29-10-2008)
Worldmax verhoogt snelheid Wimax opnieuw (04-03-2009)
Intel verwacht veel van draadloze Wimax netwerken (10-09-2004)
Enertel start wireless 'Wimax' breedbanddiensten (27-10-2004)
Eerste Wimax producten op CeBIT getoond (27-03-2004)
Enertel biedt niet op 26 Ghz WLL-frequentie (24-02-2005)
Mobiele WiMax 802.16e standaard aangenomen (13-12-2005)
WiMax lijkt klaar voor doorbraak (25-04-2006)
Casema neemt Wimax-licentie Versatel over (22-05-2006)
WiMax-samenwerking tussen Enertel en Intel (24-05-2006)
| Reacties: |
Plaats hier uw reactie op dit artikel (nog geen reacties)
|
