| Wie eenmaal gewend is aan de luxe van een draagbaar navigatiesysteem in de auto, zal ook bij andere activiteiten een gps-systeem overwegen. Maar het kaartmateriaal van TeleAtlas en NavTeq dat door de draagbare navigatiesystemen wordt gebruikt, is maar beperkt bruikbaar voor fietsers en wandelaars. Het zijn vooral autokaarten, en de meeste wandel- en fietspaden ontbreken. In dit artikel gaan we wat dieper in op die beperkingen.
Voor pda's kunt u aparte software gebruiken. Het bekendste voorbeeld is OziExplorer. Een ander voorbeeld is Fugawi. Met speciale topografische kaarten kunt u daarmee ook de bergen te lijf. Het meest geschikt voor de buitensporter zijn echter de outdoor gps-apparaten van bijvoorbeeld marktleider Garmin en Magallan. Ze zijn echter relatief duur en vragen wat meer kennis van de gebruiker.
Een outdoor gps helpt op vreemd terrein
Kaarten van TeleAtlas en NavTeq
TeleAtlas en NavTeq brengen fietspaden maar zeer beperkt in kaart. Als een fietspad deel uitmaakt van de weg, wordt in het kaartmateriaal nog wel aangegeven dat de weg een gedeelde weg is. Maar zodra het fietspad afbuigt van de weg, verdwijnt het ook uit de kaart. Slechts de voor auto's bestemde wegen worden gevolgd en in kaart gebracht.
NavTeq zegt fietspaden wel op te nemen als deze toegang bieden voor noodverkeer, zoals politie of ambulance. Die hulpdiensten gebruiken aangepaste navigatiesystemen, die naast deze fietspaden ook bijvoorbeeld winkelstraten inkunnen, terwijl daar normaliter geen auto's zullen komen. Dit soort wegen zijn wel in het kaartmateriaal opgenomen, maar niet actief gemaakt in navigatiesystemen voor consumenten. Als u zo'n weg kiest, verschijnt deze vaak opeens wél in beeld, maar bijvoorbeeld in een andere kleur.
Het Nederlandse AND Automotive Navigation Data, maakt net als collega's NavTeq en TeleAtlas autokaarten voor navigatie in de auto of op de motor. Afnemers zijn onder meer Wayfinder en Garmin. Ook op internet worden kaarten van AND gebruikt, onder meer door Map24, Mapquest en Microsoft. Het bedrijf heeft geen plannen om fietspaden en wandelpaden in de toekomst op te gaan nemen in het kaartmateriaal.
Een TomTom bij stadswandeling geen probleem
Routes downloaden
Als u met een autonavigatiesysteem voor een wandel- of fietsroute kiest, worden vaak simpelweg de snelwegen vermeden. In een stad of dorp vindt een wandelaar of fietser met zijn autonavigatiesysteem de weg ook meestal wel. Als u in het navigatiesysteem voor een wandel- of fietsroute kiest, wordt bovendien de aankomsttijd aangepast naar een meer realistische waarde. Ook in het buitenland gaat navigeren op de fiets meestal goed, omdat daar doorgaan sgeen aparte fietspaden zijn.
Op veel plaatsen kunt u routes vinden voor diverse navigatiesystemen. De bekendste website met de grootste verzameling routes is http://www.gpstracks.nl. Daar zijn ook al routes voor TomTom te vinden, erg handig voor motorrijders maar natuurlijk ook geschikt voor gebruik in de auto. Deze TomTom-routes hebben het zogenaamde *.itn bestandsformaat.
Als een *.itn bestand wordt gebruikt, zal TomTom een route langs die coördinaten berekenen, maar alléén over de wegen die in het kaartmateriaal zijn opgenomen. TomTom kan geen route berekenen over paden die niet in het kaartmateriaal staan. Een route komt er daarom vaak anders uit te zien dan bedoeld door de maker. Trouwens, TomTom wil niet eens een gps-positie vastleggen als u zich niet op een voor TomTom bekende weg bevindt.
De pda met software is een optie, maar kwetsbaar
Opzet van routes
Om de manier waarop routes zijn opgebouwd te verklaren, zullen we eerst enkele begrippen toelichten. Met coördinaten wordt een bepaalde positie op de aardbol aangewezen. Dat heet ook wel waypoint, en om zo'n positie aan te wijzen is alleen een noordelijke en oostelijke coördinaat nodig. Steeds vaker ziet u die coördinaten in bijvoorbeeld brochures en campinggidsen terug. Ze worden ook in databases opgenomen, die door navigatiesystemen weer worden gebruikt als verzameling nuttige plaatsen. Zo'n punt wordt meestal Point of Interest genoemd, kortweg POI.
Een route is in feite een kruimelspoort van verschillende waypoints. Deze waypoints staan een eindje uit elkaar. Op rechte stukken staan ze wat verder uit elkaar dan in bochten. Gebruikers kunnen zelf zo'n route 'opnemen' door een kruimelspoor van coördinaten samen te stellen. Dit is vervolgens na te bewerken en te publiceren op internet. Fietsers gebruiken het ook, zoals u op http://digifietser.dommel.be kunt lezen.
Outdoor gps
Voor de pda zijn goede programma's beschikbaar, zoals OziExplorer, waarin u de routes kunt gebruiken in combinatie met bijvoorbeeld topografische kaarten. Maar pda's zijn niet waterdicht en het uithoudingsvermogen is niet al te groot. Soms houden ze het na een halve dag al voor gezien. Een outdoor gps is de beste optie voor fietsers en wandelaars, die routes willen downloaden en gebruiken.
Klassiekers zijn de etrex Legend en Vista, zeer goed verkochte modellen voor wandelaars en fietsers. Het toestel dat het meest wordt verkocht voor de buitensporter is de Garmin GPSmap60CX. Het kost wel wat, de kale prijs is zo'n €525, maar daar krijgt u wel wat voor. Het is waterdicht volgens de IPX-7 norm en getest op klappen van 6G. Het heeft een transreflectief kleurenscherm, dat daardoor bij meer zon beter afleesbaar is. Het apparaat werkt ongeveer 20 uur op 2 gewone penlites.
Voor kaartmateriaal kunt u microSD-geheugen plaatsen. Bijvoorbeeld wegenkaarten, waarmee ook routes berekend kunnen worden, of topografische kaarten waarop ook nagenoeg alle bospaden en hoogtelijnen staan. Die topografische kaarten zijn overigens alleen in combinatie met Garmin gps-systemen te gebruiken.
Garmin GPSmap60CX populair bij buitensporter
Topografische kaart Nederland
Een topografische kaart van Nederland is pas sinds april 2006 beschikbaar (http://www.toponederland.nl) en kost u zo'n €135. Deze kaart is geschikt voor MapSource, het programma dat door Garmin-ontvangers wordt gebruikt, en zeer gedetailleerd. Zelfs alle slootjes, bossen en wandelpaden staan er op.
De basis voor de topografische kaart van Nederland komt van het Kadaster, en heeft een detail van 1:50.000. Vooral in de steden is dit aangevuld met een detail van 1:10.000. Er zijn bovendien nuttige plaatsen opgenomen van onder meer TeleAtlas. Geheel Nederland is tussen 100 en 150 MB groot. Het lang uitblijven van deze topografische kaart heeft overigens al geleid tot illegale activiteiten. Zo bracht de Kabouter-bond illegale digitale topografische kaarten van Nederland op cd-rom uit, die vooral bij geocachers populair zijn.
Het Kadaster heeft ook zelf een TOP25 kaart met schaal 1:25.000 uitgegeven voor gebruikers van Ozi-Explorer, TOP25 to move geheten. Die vindt u hier. Deze kaart kost €199.95 voor heel Nederland, maar is ook in blokken van €59,95 te koop. U kunt de kaarten bijvoorbeeld gebruiken op pda's met gps-ontvanger waarop de software Ozi-Explorer draait.
De Cx-uitvoering van de Legend en Vista
Buitenland
Van de meeste andere landen zoals België, Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk zijn al veel langer topografische kaarten beschikbaar, al kosten ze soms enkele honderen euro's. Net als op de Nederlandse topografische kaart zijn ook hoogtelijnen aangegeven, wat handig is bij activiteiten in de bergen. Veel materiaal is versleuteld, en vaak maar op twee verschillende apparaten te gebruiken.
Het is overigens ook mogelijk zelf kaarten te scannen, bijvoorbeeld wandelkaarten. Dat is veel werk, want de kaarten mogen niet te groot worden anders past het niet in het geheugen. Bovendien moeten losse delen vaak weer aan elkaar geplakt worden zodat er één kaart ontstaat, en moeten ze gekalibreerd worden zodat de coördinaten overeenkomen. Op internet is overigens een levende ruilhandel ontstaan van gescande kaarten, vaak mét kalibratiebestand.
Ook zonder moderne elektronica kunt u natuurlijk mooie routes wandelen en fietsen, met ouderwetse kaart. Voor wandelaars zijn er bovendien gemarkeerde wandelpaden, binnen en buiten Nederland. De ANWB heeft voor fietsers talloze fietsroutes uitgezet, van korte tochten tot lange meerdaagse fietsroutes (LF). Deze routes zijn prima aangegeven met de bekende zeskante bordjes. Een enkele keer is zo'n bordje afgebroken, soms rijdt u er per ongeluk voorbij, maar meestal gaat het goed.
 | Reacties: |
| Frans Loonen 04-09-2006 (21:42) |
| Beste Gerard Groen,
Een goed informatief verslag over GPS !
Maar voor de buitensporter is wel een nieuwe optie.
Wandelen of fietsen...>>. |
|
 Lees alle reacties of geef reactie (totaal 1 reactie)
|
